wvsOdYmDaT9SQhoksZrPLG0gYqduIOCNl12L9d9t
Bookmark

Jamita Minggu 28 Juni 2026 - Pilemon 1 ayat 4-7

Jamita-Minggu-28-Juni-2026-Pilemon-1-ayat-4-7-Holong-na-Manghorhon-Las-ni-Roha-jala-Patoguhon

Jamita Minggu 28 Juni 2026 Minggu Paopathon Dung Trinitatis tarsurat di Pilemon 1 ayat 4 - 7. Tapabagas ma pangantusionta taringot tu turpuk ni Jamita on. Hombar tu Almanak ni Hurianta dibahen ma ojahan ni Jamita "Holong na Manghorhon Las ni Roha jala Patoguhon." Rap ma hita mangihuthon hatoranganna. 

Pendahuluan 

Tung so sonang do roha, molo adong dongan nilehon haposan hape gabe manegai di ugasan niba. Tung so haposan nian, unang ma gabe manegai pardonganon. Di angka halak si songon on ma roha na so tuk manghamauliatehon pambahenan  na denggan sian dongan. Gabe sanga hurang denggan hubungan ni Si Filemon songon sada tuan na mora nampuna ugasan mangalehon haposan tu sahalak naposona si Onesimus. 

Surat ni Ap. Paulus tu si Filemon do on songon sada surat na jumempek di Padan na imbaru, na mangalehon sada pangantusion na mansai bagas taringot tu Holong, kepedulian, halak na manghamauliatehon pambahenan ni donganna, rasa bertanggungjawab di ulaonna dohot Hasesaan ni dosa. 


Advertisement - Scroll untuk terus membaca postingan.

Pembahasan 

Argahon Pardonganonmu 

Dipatorang do di turpuk on bagas ni huaso ni barita nauli na tuk paubahon pangalaho ni sasahalak songon si  Filemon songon sahalak na mora nampuna angka naposo (budak) manang hamba ima si Onesimus. Sahalak sian naposona i do si Onesimus na barani mansuasaehon arta ni tuanna i jala ditangko gabe lari sian ulaonna tu Roma gabe pajumpa dohot si Paulus gabe dipenjara Maruntung dope si Onesimus jumpa ibana dohot parbaritanauli gabe ditangihon ibana haluaon i, gabe olo ibana marhamubaon ni roha. Total ngoluna muba jala dijangkon ibana Tuhan Jesus Kristus. Dijangkon ibana do si Paulus marhobas paubahon rohana. Sian barita masa on ma ditongos si Paulus suratna ala dung ditangihon ibana saluhut proses ni masalah i gabe olo parsidohot si Onesimus marhobas tu Tuhan marhite na manongos surat on tu si Filemon asa dijangkon mulak si Onesimus jala na so jadi uhumonna. Ndada so ro disi, naeng ma nian jangkononna naposona i gabe sada songon anggina di bagasan Kristus. 

Taringot tu si Onesimus ima naposo ni si  Filemon nyata do i dipatorang tangkas di sejarah harajaon  Romawi. Tung torop situtu do nasida na gabe naposo ni tuanna i. Didok hampir do satonga penduduk Kota Roma hatiha i gabe budak. Molo dihatai naposo manang budak dietong do on songon barang na  tuk  diperjualbelikan. Toropan do nasida gabe parkarejo kasar (buruh) di tuanna be. Angka na bisuk jala na tettes  boi ma dipangke gabe parkareja tu kalas tinggi. Alai molo naposo na tardok tuk nampuna  keterampilan khusus, tung diargahon tuanna i do nasida asa tuk marhobas marhite ragam ni keahlianna be, isarana gabe dokter pribadi, penasehat, guru dohot lan na asing di tonga-tonga ni keluarga i. Apalagi molo songon na marjasa do  naposo i jala satia gabe dilehon tuanna i do sada huaso tu naposona sada haposan manang kebebasan. Didok ma i gabe saudara na bebas mula ulaon di bagas ni tuanna, songon sada penghargaan. Nang pe sahalak siupaon naposo i bebas ma ibana mula ulaon mambahen ture jala sangap tuanna i.   

Di sisi na asing angka naposo dang dilehon hak asasi tu nasida, isarana laho marhasohotan, bahkan dang boi nasida nampuna arta pribadi, kecuali pigapiga halak sian naung dilehon haposan i (dikhususkan). Molo hadapotan mangulahon na sala ba tuan i pe marhagogoon do patupahon uhuman bahkan uhuman mate. Na so jadi adong pembelaan tu nasida molo tung mandabu uhum tuanna i.  Taringot tu uhum on hot do anggo haporseaon ni Ap. Paulus na so jadi sesaon taringot tu uhum perbudakan i lumobi taringot tu status sosial naung tinontuhon. Na umpenting di rohana hak do uhum i di si Filemon ala memang naposona do si Onesimus. Alai dang sungkup ro di si. Ala olo do si Onesimus gabe naposo ni Kristus isara manolsoli dosana jala diangkui naposo nasala ibana di adopan ni tuanna gabe malua do ibana jala dapotan hasesaan ni dosa, diparar tuanna i do ibana tutu gabe haposan.  Na umbalga muse ndada holan naposo ni si Filemon alai dipabalga gabe naposo ni Kristus na patutoru diri marbarita nauli mamboan haluaon dung dipasesahon hadosaonna. 


Barani Mandok Mauliate Jala Manangianghon Dongan 

Hinorhon ni sejarah na mansai balga i gabe dipataridahon Ap. Paulus do mauliate ni rohana tu Debata, marningot angka parbue ni tangiangna i tung sintong mangula. Dijolona dihatindanghon si Filemon do holong dohot haporseaonna di Huria Kolose. Anggiat nian lam tarida parbue ni haporseaon na songon i nang di luat i, ai Kristus do hangoluonna gabe mardalan parbaritanaulion dohot denggan jala marimpola. Hinorhon parulaon ni si Filemon gabe manghorhon haluaon dohot las ni roha do i di angka horong na badia manghorhon hasonangan tu humaliang di angka na mangulahon parbaritaon nauli. Nunga tung maol situtu jumpang di pudian on songon Las ni roha ni Ap. Paulus on, na so pola mamingkirhon ketenaran ni goarna. Alai parbue ni holong dohot haporseaonna i na ringkot dipatuduhon ibana na sian Debata ai siat tangiangna, marhamubaon angka donganna gabe parholong ni roha na tutu, tuk patuduhon kepedulian, tuk menjembatani donganna tu las ni roha nang pe di situasi hajolmaon mengalami kerugian, na so tarjalo roha ala posisi na terjolomi posisi pesakitan manang dikorbankan ibana alai tuk do ibana manesa dosa ni musuna huhut patuduhon dalan haluaon. Dang rodi si, na umbalga manjangkon angka pardosa manang parsala na bagas situtu gabe alealena (saudara) di bagasan Kristus. Nang pe pararta na godang si Filemon datung dipatuduhon ibana ketenaran ni hajolmaonna, nang pe dideba halak tung mansai ringkot do i bahkan sangat menentukan masa depan ni ngoluna. Jala dang sala halak na mangalului ketenaran, apalagi molo alani goar ni Debata. Jadi dang haluluan hita be karakter ni si Filemon on nuaeng. Boi ibana mangulahon ulaonna tepat gabe parbarita nauli jala haluaon ni torop jolma. Tung so ditonjolhon ibana huaso nang artana. 

Songon i nang partangiangon. Naung gabe kebutuhan ni saluhut halak do manghangoluhon ngolu partangiangon.  Diajari Apostel Paulus do bahkan ro di tangiang pribadi manangianghon donganna. Nang pe rupani sai solot dope angka ragam ni sitaonon, ringkot situtu do na martangiang jala dihangoluhon, ala i do sada dalan manghaholongi dongan, lumobi angka dongan saulaon “Manongtong ma hamu martangiang; dungo ma hamu disi, huhut mandok mauliate! (Kolose 4:2):  Boi ma tapatudos songon ganggungjawab ni halak Kristen na manangianghon dongan, gari Jesus ditangianghon do donganna, “Alai Ahu do manangiangkon ho, unang mintop haporsaonmi. Jala dung mulak sogot roham, pargogoi ma roha ni angka hahaanggim! (Lukas 22: 32). Ditangianghon Jesus do si Simon, ala sanga ambal haporseaonna. Ditangianghon Jesus do asa lam sada angka na porsea i: “Ndang na sian portibi on nasida, songon Ahu na so sian portibi on. Parbadiai ma nasida di bagasan hasintongan; hatami do hasintongan i.  (Joh 17: 17), dohot na asing dope mangondihon haluaon ni angka na porsea. Tuuan utama manangianghon dongan asa margogo nasida jala bertahan saling peduli, tangiang do gogo dalan masiurupan rapak dohot angka na porsea di punguan lumobi di huria. 


Taringot Tu Hasangapon Manang Gabe Na Marsangap Di Portibi on 

Ragam do silehonlehon ni Debata, molo tung pe gabe parhuaso manang naposo dos do i di adopan ni Debata.  Molo tung pe ragat artana, unang ma i gabe alasan ndang mangargahon haluaon ni donganna. Holan on rupani ndatung saluhut halak tarjou gabe parhuaso, datung saluhut intor boi balga jala parbarita songon Ap. Paulus songon i nang angka parbarita nauli na asing i. Alai songon sada pamatang ni Kristus  hita tarjou songon sada uluan na so jadi ma ibana mangasanghon sinadonganna manang ala ni huasona. Suang songon  i nang sebaalikna, ala dilehon tuanna huaso manang haposan gabe marsilomolomo rupani, sala do i. Naeng gok ma roha na bertanggungungjawab di parbue ni ulaonna manghorhon parbue na tunggi naposo i tu tuanna. Jala tuanna i pe antong tarida ma holong ni rohana mangalehon kebebasan jala haluaon ni naposona gabe naposo na  marlas ni roha. Tontu berbeda do hita, ingkon adong do i gabe uluan, laos adong na gabe ruas biasa. Tarida sian pangalaho ni si Filemon on marhite pangondianon ni Apostel i, ndang apala dipatuduhon ibana habonggalonna ala sadar ibana mangolu ibana di adopan ni Debata. Dang porlu ibana  jolo gabe halak na bonggal asa tuk pasangaphon goar ni Debata. Dang ala sai ingkon jolo bonggal ibana asa tung pasangap goar ni Debata, alai naeng ma marhite tulus ni roha, mengampuni jala mangondinghon mulak angka na tarlombang, palua angka na mabugang di humaliangna. 

Holong Na Ias,  Kepedulian, Masisesaan Dosa 

Parjumpangan ni si Paulus dohot si Onesimus di Penjara Roma  dohot partinandaan nasida na rosu Onosesimus marhite haoloonna manjangkon Kristus songon i nang tu si Filemon. Ndada marhite parenta alai tung dipataridahon nasida do i marhite holong na ias na sian Kristus, marpangidoan apostel i, tarida di ayat na mangihut didok: “Onpe, godang do nian hiras ni rohangku di bagasan Kristus, mangarodihon na tama tu ho. Alai ala ni holong ni roha i, tagonan ma ahu mangelehelek. Nunga songon i ahu, Paulus, naung matua, jala tarihot nuaeng ala ni Kristus Jesus.” (8-9). Nang pe adong dope otoritas ni apostel i, gabe dipillit ibana do pendekatan kepedulian dohot Holong na ias na sian Kristus padomuhon roha nasida na tolu songon gombaran ni ruas i.  Asa songon gambaran do on tu hita unang intor sai patujolohon otoritas manang huasonta. Gabe hasesega do molo sai ala marhuaso rupani gabe sai mamarenta i hape ulaonna siganup ari pe rupani so bolas. Mantak sogo ni roha do tu dongan sai mamarenta nang pe adong huasona, alai molo so ture do nang pangalahona mantak sisogo do i, jala hira hurang marparbue do na niulana. Boi ma idaonta angka pangalaho sisongon on molo parjolo hita di holong dohot kepedulian sejahtera ma ruas i, ala ukuranna rupani, tau hita dikelemahanta, ai so adong jolma na sempurna ia so alani Kristus. 

Adong muse ma on rupa, harus dimengerti, au dope uluanna? Inang.. selamat malamma... malumma malum. Adong do pigapiga pengertian ni holong dohot kepedulian on. Sada sian terjemajahan on ima   "andul ni roha" arti harfiahna "rasa di dalam hati". Asing ni i ima "holong ni roha" yang berarti "kasih sayang" atau "cinta" na mencerminka kepedulian. Didokma on "roha na mangantusi" manang "memahami" atau "peduli" perasaan ni donganna. Misalna "Andul ni rohangku ma tu ho": (Aku merasakan kepedulian kepadamu). "Holong ni roha dohot pangurupion": (Kasih sayang dan pertolongan adalah bentuk kepedulian).

"Mangantusi do ahu tu pangalahom": (Aku memahami kepedulianmu terhadap tingkah lakuku). "Urupi ma ibana, mangantusi do ahu": (Tolong dia, aku peduli).  Jadi sian pandohan on rupani ndada sebatas perasaan, alai ingkon ihut do  tindakan nyata na mangapuli huhut mangargahon dongan. Ido umbahen na sai dipatupa halak Batak rupani tradisi na "Mangapuli" ima tradisi menghibur jala mangurupi dongan. Di konteks kepedulian boi do on diterjemahon berhubungan dohot habot ni roha, manang pangalaho na mambahen habot ni roha, ima perhatian na sangat bagas. Tung so mungkin do adong perhatian na sangat bagas molo so jolo adong rasa manang so jolo tangkas partinandaan. Dung adong roha na masianjuan ima pandohan na menekankan rasa empati manang saling mendukung molo masa angka hamaolon. Di kepedulian i tarida ma muse pandohan na patoluhon ima ‘ngolu masihobasan’, na menekankan tindakan nyata, dang sebatas lisan laho mangurupi. Tindakan kepedulian na umbalga ima Tangiang masitangiangan dalam bentuk perilaku, tontu sahali mampanghorhon ma i asa sejahtera parngoluon ni dongan i. 

Di hubunganta ganup ari  nunga ringkot taukkur holong dohot kepedulianta na mardongan. Holan hata dope manang holan dipangantusion?  Aha do lapatan ni holong dohot kepedulian dipardonganonta siganup ari? Molo marsala rupani dongan i, torop dope hita on na intor putus hubungan. Taingot jo pandohan ni apostel Paulus rupani,” atik i alana, umbahen na sirang ibana sangombas sian ho, asa gabe salelengna ibana di ho! Ndada be naposom ibana, tung lobi sian naposo, songon dongan na hinaholongan; lumobi di ahu, lam beha ma di ho: Mangihuthon ruhut tano on, tole di bagasan Tuhan i. Asa molo dietong ho ahu donganmu, jangkon ma ibana songon ahu!” (Filemon 1:15-16). Intap ni dia ma rupani parbue ni haporseaon i molo ingkon jolo burju donganmi manang olo jujuanmu mulaulaonmu asa urupanmu ibana? Diadia do hapeakan ni namasianjuan jala masisesaan dosa di ngolum? Jangkon ma ibana, ai nga dohot naposo ni Kristus ibana, ai nunga olo ibana mangido hasesaan ni dosa jala dipangido asa dijangkon balik. Olo tutu toropan dope halak na marasa so bersalah nang pe naung bidang lombang manirang ibana dohot donganna i alani pangalahona rupani. Nunga pola adong songon istilah melukai jala dilukai hape laos so martomu dope roha nasida.  Antar songon dia ma hajolmaon ni i molo so ojak dope haporseanna na masisesaan dosa na sai ringkot (Mateus 18:21-35).

 

Padame Roha Dohot Patalu Diri - Haimbaruan (Restorasi Dohot Rekonsiliasi) 

Ditambahan si Paulus do muse diturpuk on sada penegasan hajolmaon na imbaru tujuan ni poda i ima padame roha dohot patalu diri, na so tarsirang tu turpuk jamita on “Asa molo dietong ho ahu donganmu, jangkon ma ibana songon ahu! Alai molo tung adong salana manang utangna di ho, tu ahu ma i rajumi!” (Filemon 1:17-18). Tung dipatuduhon apostel i do holonng ni roha dohot kepedulian na so ruar sian pandohan sambing. Anggiat nian si Filemon dohot Onesimus tuk mardame. Bahkan uang pardamean dohot harugian ni si Filemon i pe unang be dietong i utang asa unang sai adong be na mangambati roha nasida. 

Songon halak Kristen hita songon dia do hita tuk padame roha dohot patutoru diri? Molo tung adong masa angka konflik, na intor putus do hubungan, na boi do rujuk manang mardame? Aha do sibingkasi umbahen maol mardame? 

HOLONG NA IAS na di bagasan rohami... ido rupani dipatujolo. Taingot molo hooong dohot manghaholongi nunga gabe atribut na paling utama jala na umbalga i rupani di ngolunta songon siihuthon Kristus hita. Ingkon sipatuduhononton do i.  Sotung lupa, unang lari sian ulaon holong i, alana i do esensi na mangolu hita di bagasan Kristus, ima mangalahon tiruan taringon tu na manesa dosa ni dongan.  

Pataridahon holong dohot kepedulian marhite tindakan nyata, tanpa menuntut asa sai ingkon dongan jumolo mangulahon tu diri niba menang ulaon na maol situtu do i. Alai ingot, Tuhan Jesus sandiri pe nunga dipadomu hita dohot Ama gabe songon sada bentuk kekeluargaan songon siihuthon Kristus na menyoroti pentingnya holong na ias dohot kepedulian on. Asing ni i denggan ma antong tadok mauliate tu donganta. Soal otik manang blga pambahenna dang i mambaen hita asa gabe sidok mauliate. Ingkon tarida ma antong ngolu na bertanggungjawab song sda halak naung pinalua jala naung disesa dosana. Holan halak na mampu mandok mauliate do jolma na tuk marlas ni roha, sebalikna tung so tarbaen do las roha molo so tuk manghamauliatehon najinalona. Mandok mauliate ima bentuk rasa syukur ala haluaon naung tajalo sian Debata songon pembuktian ni holong dohot asi ni roha ni Debata marhite Jesus Kristus.  Molo pe jotjot hita songon na so puas disilehon lehon ni Debata, asa ingkon bonggal, jolo pimpinan au, manang ingkon sai songon na dirohangkon pasauton ni Debata. Penting siingotonta, Tuhan i nang sangkapna i dang gombaranmu ibana, alai hita do gombaran ni Debata. Hita do naringkot patauhon diri tu Debata. Alani i hamauliatehonma hajonohonmu tu Debata, asa martua Ho dohot donganmi. Amen. 


Catatan: 
Semua iklan yang terdapat pada website dan tulisan ini tidak ada hubungannya dengan timothysaragi.com. 

Dapatkan update artikel terbaru dari timothysaragi.com. Mari bergabung di Channel WhatsApp atau "timothysaragi.com Artikel Update", caranya klik link https://whatsapp.com/channel/0029VapB7ASBVJlBihjSSW2q, kemudian join. Atau di Channel Telegram, caranya klik link https://t.me/timothysaragicomupdate, kemudian join. Anda harus install aplikasi Telegram terlebih dulu di ponsel. 


0

Posting Komentar