Jamita Minggu 25 Oktober 2026 Minggu Paduapulusadahon Dung Trinitatis tarsurat di Sepania 3 ayat 9 - 15. Tapabagas ma pangantusionta taringot tu turpuk ni Jamita on. Hombar tu Almanak ni Hurianta dibahen ma ojahan ni Jamita "Mangalului Pangondianan di Goar ni Jahowa." Rap ma hita mangihuthon hatoranganna.
Pendahuluan
Buku Sepania manggombarhon dua aspek na marhuaso sian Debata: uhum na badia dohot holong na manobus. Godang do buku on manaringoti rimas ni Debata tu Juda dohot angka bangso ala ni dosa, panombaon tu ganaganaan dohot pangalaosion nasida. Alai di bindu 3, tarlumobi ayat 9–15, taida do pergeseran sian uhum tu pemulihan. Dihatahon si Sepania do taringot tu tingki bangso ni Debata mangalului haporusan holan tu goar ni Jahowa. On ma sada barita na relevan tu sude partingkian: paboa di portibi na gok krisis, dosa, dohot hasusaan, benteng na togu do goar ni Jahowa. "Panandaon na togu do Goar ni Jahowa, marlojong do angka partigor tusi, asa malua." (Poda 18:10). Manurirangi si Sepania di tingki pamarentaon ni Raja Josia (2 Raja-raja 22–23), di na tardapot bangso Juda di sinkretisme parugamoon, disomba nasida do Jahowa, alai dohot do Baal dohot angka debata sileban na asing. Disurirangkon Debata marhite si Sepania na ro do ari ni Jahowa ari paruhuman na manghutur sandok bangso i. Alai, di balik ni uhuman i, diparade Debata do bangso na polin, na manjou goarNa marhite bibir na ias. Jadi, bindu 3:9–15 on ima panurirangon eskatologis gombaran ni pemulihan partondion ni Israel dohot angka bangso parbegu, di na ro saluhutna mangalului pangondianan dohot haporusan tu Debata na sintong.
Pembahasan
Sepania i ma sahalak panurirang na dipillit Jahowa laho paboahon taringot angka pambahenan ni Jahowa na naeng masa tu tongatonga harajaon ni Israel. Sepania (hata Heber didok “Tsefanya” na marlapatan Jahowa na buni, manang habunion ni Jahowa). Panurirang Sepania ima anak ni si Kusyi, pahompu ni si Gedalya, nini ni si Amarya, ondokondok ni si Hizkia raja ni Juda taon 716 – 687 andorang so tubu dope Kristus (Sepania 1: 1). Na paboahon anggo si Sepania ima sada panuriang na marharoroan sian keluarga harajaon ni Juda jala manurirangi di harajaon Juda (Israel Dangsina) uju panggomgomion raja Josia taon 640 – 609 andorang so tubu dope Kristus. Molo sian pomparan ni si Hizkia do si Sepania, maralapatan sasundut ma si Sepania dohot si Josia Raja sian Juda.
Dung salpu Hiskia manggomgomi harajaon Juda taon 729 – 687 andorang so tubu dope Kristus, hehe ma ianakhonna ima Manasye gabe raja di luat Juda. Sian panggomgomion ni si Manasye (686 – 643/642 sM) sahat tu Amon (643/2 – 641 sM) nunga gok be angka ulaon na so hombar tu patik ni Jahowa diulahon bangso i. Bagas joro na gabe inganan parsaoran mamuji Jahowa Debata, dirumari do i marhitehite na jongjong disi parsombaon tu Asyera (debata ni Asyur) (sinkritisme), ala uju i digomgomi Asyur do Juda. Nunga lam jorbut be pangalaho na masa. Uhum pe boi dipapeol jala dituhor, sai disorahon do dame alai ndang adong dame disi. Angka malim pe ndang be mangulahon ulaonna songon sada parmahan Israel dohot parmahan Juda. Ndang mabiar be jolma i mangulahon dosa, jala ndang adong be hataridaan habadiaon i ala nunga dos pangalaho ni bangso i songon pangalaho bangso na so mardebatahon Jahowa. Masa ma disi pelacur – pelacur bakti, ima sada ritus na mamelehon anak boru gabe diparjolma malim, hataridaan debata ro manopot jolma i songon sada pangoli mamparjolmahon (menyetubuhi) oroanna ima hasomalan parugamoon halak Asyur, dohot mamelehon ianakhonna gabe pelean situtungon tu debata Molokh. Lam martumbur ma haginjangon ni roha dohot angka siula na jat, ndang jumpang be roha na marhadaulaton. Godang ma na hansitan, na pogos lam tu pogosna jala dipaluntaluntak na sangap jala na mamora i ma uhum hasintongan i.
Di na masa i ma jongjong si Sepania manuriranghon taringot uhum na naeng sipamasaon Jahowa tu bangso i (ima huta Juda/ Jerusalem). Barani do si Sepania manuriranghon paruhuman ni Jahowa Debata tu keluargana sandiri. Disuriranghon si Sepania taringot na ro Jahowa tu bangso i, mandapothon huta Jerusalem. Saor Jahowa laho patupahon ulaonNa. Aha do ulaon na naeng patupaon ni Jahowa Debata? Ima, parjolo: Paruhuman (Sepania 3: 1 – 8). Tutu do pardenggan basa jala parasiroha godang do Jahowa, alai unang lupa hita na sintong do uhum ni Jahowa jala ingkon uhumonNa do ganup jolma na so mangulahon hasintongan uhum ni Jahowa Debata. Paruhuman ni Jahowa Debata ndang boi tawar – menawar, paruhuman ima hak mutlak ni Jahowa mardaphon sude na tinompaNa. Nunga tung torop angka panurirang na manosohon jala manjouhon asa marhamubaon ni roha, alai pir do sipareonnasida umbege hata sosososo i (isarana Jesaya, Mikha, Jeremia dna). Paduahon ima “haluaon” (ay. 9– 20). Haluaon na ima sada na mansai diparsinta angka jolma na daulat jala na unduk dohot na manghangoluhon hadaulaton ni roha. Jahowa Debata sandiri do patupahon haluaon tu bangso na niasianNa. Di turpuk on di ayat 9-15 ima na mangondolhon holong ni Debata tu bangso-Na.
Ayat 9
Dipatongon Debata do angka bangso dila na pita, asa saluhut nasida manjou goar ni Jahowa. Hamubaon ni bibir/dila na pita dison manggombarhon haimbaruon partondion. Istilah “bibir na pita” martudutudu tu pangurason ni roha dohot panghataion, ala di teologi Padan na Robi, panghataion do na manggombarhon isi ni roha (pat. Jesaya 6:5–7). Debata sandiri do na mandok paubahon “Ahu do na paubahon” patuduhon paboa hamubaon ni roha na sintong i ma ulaon asi ni roha ni Debata, ndang hasil ni usaha ni jolma. Bangso naung ias sian dosa, marsada ma tujuanna: manjou goar ni Jahowa jala rap mangoloi Ibana. On ma visi universal ni huria ni Debata angka bangso na marsada di bagasan panombaon na ias tu Debata na sasada i. Marhite hatiuron ni Padan na Imbaru, digohi do i marhite haroro ni Tondi Parbadia di ari Pentakosta, di na mamuji Debata angka bangso i di bagasan hata na marasing alai dipasada nasida marhite sada Tondi (Ul.Ap.2:1–11). Lapatanna: mangalului haporusan tu goar ni Debata dipungka sian roha naung pinapita ni Debata jala dipataridahon marhite parsombaon na sintong.
Ayat 10-11
Marpadan do Debata laho papunguhon bangsoNa sian ujung ni tano on. Bariba batang aek Kus dison manggombarhon luat na dao na tinanda ni bangso Juda hatiha i. I ma patuduhon paboa universal do pemulihan na sian Debata jala manghamham saluhut bangso (pat.Jesaya 19:25). Pangaramotion dibagasan goar ni Jahowa ndada holan tu Israel, alai dohot do tu sude na ro tu Ibana mardongan roha na serep jala na marhamubaon ni roha. Dipadao Debata do angka na ginjang roha, i ma angka na mangasahon dirina sandiri, ala ginjang ni roha i do na maralo tu haporseaon dohot pangaramotion na sintong. Halak na marhaporusan tu goar ni Tuhan i, i ma angka na marhatopothon hahurangan ni dirina jala na hibul mangasahon asi ni roha ni Debata.
Ayat 12-13
On ma inti teologis ni turpuk on: “marhaposan ma nasida tu goar ni Jahowa.” Bangso na malua i digoari do “Israel na tading”. Torus do diramoti Debata bangso na metmet na tongtong satia tu Ibana di tongatonga ni hamagoan ni bangso i. Pasipasi na serep roha on, i ma bangso na marsigantung situtu tu Debata. Ndang adong huaso militer, ekonomi, manang politik nasida, hape goar ni Jahowa do na gabe benteng nasida. “Jahowa do haporusan di angka na nirupa, partanobatoan di angka hagogotan.” (Psalmen 9:10) Gabe tiruan do nasida di huria i: paboa ndang di huaso portibi on hagogoon ni huria i, alai di haporseaon dohot unduk ni roha tu goar ni Jahowa na badia i do. Jala parbuena: dame, keamanan, jala ndang adong na mambahen nasida mabiar, on ma gombaran ni shalom ilahi, ngolu na hibul jala aman na ro sian Debata sandiri.
Ayat 14-15
On ma puncak ni sandok panurirangon i: Hadirion ni Debata gabe mual ni las ni roha dohot pangaramotion. Dung salpu uhuman i, nuaeng mian ma Debata sandiri di tongatonga ni bangsoNa songon Raja na mangaramoti dohot pademakhon rohanasida. Hata “Jahowa, Raja ni Israel di tongatongamuna” martudutudu tu inkarnasi ni Debata di bagasan Kristus Jesus. Debata na ro jala mangolu di tongatonga ni jolma (Joh. 1:14). Molo marhaporusan hita tu goar ni Debata, ndada holan pangaramotion sian parmaraan na sian duru tajalo, alai dohot do hasesaan dohot pemulihan sian bagasan, ai nunga dipadao uhum ala ni dosa. Jesus Kristus do hasasaut na sun denggan di bagabaga on marhite silangNa i, dipadao ma bura ni dosa, jala mangolu ma hita di adopan ni Raja na mardame.
Kesimpulan dan Refleksi
Hamuna angka dongan sahaporseaon na hinaholongan ni Debata. molo tajaha Sepania 3:9–15, na manghatindanghon do hita songon dia Debata na badia i paubahon rimas gabe holong, uhum gabe hasesaan ni dosa, jala hamagoan gabe paulihon. Dipapatar angka turpuk on do rahasia bolon ni ulaon haluaon ni Debata: paboa di balik ni uhum adong do holong ni roha na paimahon laho paulihon, jala di balik ni hadadabu adong do tangan ni Debata na rade manumpak bangsoNa. Dipatuduhon si Sepania do tu hita, holan goar ni Jahowa do haporusan na sasintongna. Portibi on mangalehon godang benteng palsu-hamoraon, huaso, pengaruh, nang ugamo na so paubahon rohana. Alai saluhutna i, songon jabu na di ginjang ni pasir do: marumpak do i molo ro habahaba. Alai angka na marhaporusan tu goar ni Jahowa, jongjong do nasida diatas ni batu na togu, ai goar i do na marisi sude huaso dohot hamuliaon ni Debata sandiri. Goar ni Debata ndada holan gelar sambing, alai gombaran ni saluhut sifat, karakter dohot huasoNa do. Molo marhaporusan hita tu goar ni Debata, sasintongna na pajongjonghon ngolunta do hita tu toru ni hadaulaton ni Debata na satia, na so hea sumurut manarihon bangsoNa. Didok si Sepania, holan halak na serep jala na gale do na boi marhaporusan tu goar ni Debata. Paradoks na uli do i: dipasangap portibi on do angka na gogo, alai dibereng Debata do angka na serep roha. Dilului portibi on do keamanan marhite huaso, alai Debata mangalehon pangaramotion marhite haporseaon dohot serep ni roha. Ai dialo Debata do angka na ginjang roha, alai asi do rohaNa di angka na serep marroha (Jakobus 4:6).





Posting Komentar