Jamita Minggu 4 Oktober 2026 Minggu Pasampuluualuhon Dung Trinitatis tarsurat di Titus 2 ayat 1 - 10. Tapabagas ma pangantusionta taringot tu turpuk ni Jamita on. Hombar tu Almanak ni Hurianta dibahen ma ojahan ni Jamita "Pasangaphon Debata di bagasan Saluhutna." Rap ma hita mangihuthon hatoranganna.
Pendahuluan
Halak Kristen i ma angka jolma na jinou ni Debata sian haholomon tu bagasan hatiuron ni sinondangNa marhite panghophopon dohot pangurason pinatupa ni Tuhan Jesus Kristus. Ala ni i, marhite panghophopon ni Kristus i, nunga gabe halak na badia be halak Kristen, ndada jolma naramun jala si pardosa. Tontu na marsiala do panjouon i, i ma asa gabe bangso na hinalomohon ni Debata halak Kristen. Na diparade laho mangula dohot patupa ulaon na tinontuhon ni Debata patupaon nasida, songon nidok ni Apostel Petrus: "Alai marga na pinillit do hamu, hamalimon na raja,bangso na badia, houm na ginomgomanNa, asa tung dibaritahon hamu denggan ni harohaon ni Ibana, naung manjou hamu sian na holom tu hatiuronNa halongangan i" (1 Petrus 2:9). Jadi, halak Kristen dijou Tuhan i, laho mangula sada ulaon lomo ni roha ni Tuhan i, i ma mamaritahon goarNa tu na humaliangna, tu torop jolma, asa parsidohot pasangaphon Tuhan i. Marpardomuan tu ulaon i ma apostel Paulus manosoi si Titus songon parhobas di Pulo Kreta asa mangajari, mamodai halak Kristen di pulo Kreta asa marparange na denggan hombar tu hata manang Barita na Uli ni Kristus. Unang paihutihut parange ni jolma na so mananda Kristus dope, baliksa dihirim apostel i do marhite pangajarion ni si Titus halak Kristen ingkon gabe parparange sitiruon na tarbaen manira i tu angka jolma na humaliangna, asa unang disual halak Barita na Uli i, jala unang gabe maila halak Kristen. Poda na tingkos na sinosohon ni Apostel Paulus ajarhonon ni si Titus i do turpuk Evangelium di Minggu Pasampuluualuhon Dung Trinitatis sadari on.
Pembahasan
Turpuk on i ma sipaingot (nasehat) praktis na tinonahon ni Apostel Paulus ajarhonon manang podahonon ni si Titus tu Halak Kristen na adong di Pulo Kreta, asa gabe aturan na hot jala pahothon hadirion ni halak Kristen marparange na denggan hombar tu Hata ni Debata di ganup pardalanan ni ngolu nasida. Sipaingot on digoari Apostel Paulus do i "Poda na Tingkos" (ajaran yang sehat). Sian pandohan on patar ma paboa naung adong do pasahathon manang mangajarhon angka poda na lipe (ajaran sesat) tu Halak Kristen, dibahen i ma umbahen disosohon asa hatahonon ni si Titus poda na sintong i .Poda na sintong na nidok na i ma angka pangajarion na bersifat na denggan jala sintong hombar tu Hata ni Debata. Tontu pandohan on menyangkut tu etika manang pola hidup na ingkon sipataridahonon ni Halak Kristen sebagai manivestasi haporseaon tu Jesus Kristus. Jala poda on disosohon, dipasahat tu Halak Kristen dengan golongan-golongan tertentu, i ma:
Angka na Matua (Laki-laki yang Tua)
Dipodai asa marroha na torang, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marholong jala marbenget ni roha. Pandohan on martudutudu tu parange hadirion na togu jala ndang mura terpengaruh oleh situasi kondisi na niadopan ni angka ama na matua. Alai ama na matua ingkon mangolu di bagasan hadengganon ni parange songon hapataran ni na tang marhaporseaon tu Kristus. Bersikap bijaksana sederhana, manat manghangoluhon holong, jala tongtong benget (tekun) di bagasan pardalanan ni ngoluna. Marhite parange hadirion na songon on, tarbaen ma gabe sitiruon di angka jolma na di ruar ni hakristenon na rap atau hidup berdampingan dohot nasida di luat i.
Angka Parompuan Natuatua (Perempuan yang Tua)
Dipaingothon asa marparange na tama di na badia, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur, angka sipodahon na denggan. Lapatanna ingkon sitiruon ma angka parompuan na tumua di angka ulaon parhuriaon/peribadatan atau harus menjadi wanita saleh, ndang si godang hata atau pemfitnah, ndang kecanduan anggur/minuman keras, alai parpoda na denggan hombar tu pengalamanna. Jala angka parompuan na tumua on ingkon mangapoapoi/mendidik angka parompuan na umposo laho marroha na manghaholongi sinonduk/suaminya dohot angka ianakhonna, bisuk, badia di parrumatanggaonna (menjauhkan diri dari perselingkuhan), hormat jala pantun tu parhalanguluna, radot di angka ulaon di tonga ni bagasna (menata keluarganya dengan baik), jala parsibasabasa. Jelasna parange hadirion na uli jala na denggan di angka ina natuatua tarbahen ma i gabe pangajaran na uli tu angka ina na umposo, nang so pola dihatahon secara otomatis suan ma i, ai pangalaho na denggan i, na patar marhite parulaon i do na gabe pangajaran na dumenggan, jala lumehon tu roha ni ganup na marnidasa, ndada pandohan manang hata. Asa marhite parange na denggan na mangolu di hadirion ni angka ina, baik ina natuatua, nang ina naposo ndang hona insak be Hata ni Debata. Ala marhite Hata ni Tuhan i dihorhon parange hadirion na uli di ganup na manghaposi.
Baoa Angka na Umposo (Orang-orang Muda)
Khusus tu angka baoa naposo, Paulus manosoi si Titus asa mangapoi/menasihati nasida marhatomanon: Mampu mangarajai diri maradophon saluhutna. Marbisuk manulak angka elaela dohot hagiot ni portibi. Jala tangkas do diondolhon Apostel Paulus asa si Titus ndang holan mamodai, alai pajongjong diri gabe tiruan atau "role model" marhite na manghangoluhon parange na denggan songon poda na sintong, na polin i. Sehingga melalui perilaku yang baik dalam diri Titus akan melahirkan karakter yang baik dalam setiap kepribadian orang-orang muda Kristiani, yang sekaligus juga menjadi senjata maralohon halak na manghasogohon Halak Kristen dohot pangajarionna.
Angka Anak Somang (Para Hamba)
Anak somang dipodai asa mangoloi (patuh dan taat) tu angka indukna, mangulahon songon nahinalomohon ni tuanna, unang mangalo, unang mangahuti manang mambuat tu dirina (berbuat curang) alai ingkon gabe si haposan atau orang yang tulus, setia dan dapat dipercaya. Ndang marpangontik manang holit di gogona, alai bulus mulaulaon jala denggan. Ndang korupsi waktu jala ndang olo manangko. Ndang ingkon diparenta jala diparrohahon tuanna asa mangula ulaonna, alai malo marhaseanghon tingki jala denggan mulaulaon so pola ingkon dikomando. Marhite karakter na denggan na songon on mambahen nasida marsangap di roha ni tuanna, lumobi marsangap ma hata ni Debata, Sipalua i. Bahkan parange na denggan i gabe sada daya tarik do i jala sipujion tu angka halak non-Kristen di tongatonga ni luat i, na gabe siguruhonon nasida muse di ngoluna.
Songon i ma pangajarion hakristenon dipodahon Apostel Paulus na naeng ajarhonon ni si Titus mardongan parulaon na denggan na hombar tu hata ni Tuhan i. Ala memang ndang holan sekedar pangajaran na bersifat teoritis hakristenon i na mamaritahon taringot tu Debata, alai pangajarion na ingkon si hangoluhononhon do, naingkon patar tarida jala boi berengon ni ganup halak marhite parange hadirion siganup ari dipanggulmiton ni ngolu ni setiap halak Kristen, asa manghorhon hasangapon I di Debata, Ama ni Tuhan Jesus Kristus na manjou halak Kristen tu haluaon na binoan ni Kristus i.
Kesimpulan dan Refleksi
Turpuk evangelium sadari on marsaringar di tongatonganta; mamanghulingi, mamodai jala paingothon hita saluhut halak Kristen dipartingkian on dalam setiap lapisan usia, status pendidikan, status sosial dohot status ekonomi asa manghangoluhon songon pinodahon ni hata ni Tuhanta na sinosohon ni si Titus dibagasan turpuk on. Tajalo ma hata ni Tuhan gabe poda na tur/nasehat praktis na tarbaen patiur rohanta asa manongtong marparange tinogu ni panghaporseaon tu Tuhanta Jesus Kristus. Halak na manghaporseai Kristus tontu marpangoloion na sintong mai tu Hata ni Tuhan I, jala hangoluhononna hata I disude panggulmiton ni ngoluna dibagasan roha holong dohot hasatiaon nang dipartingkian las niroha, nang uju dipartingkian hasusaan. Gabe tarbahen uli ngolu ni halak Kristen songon “bangso na badia” diadopan ni Debata songon na hinirimNa jumpang sian hadirionta hombar tu parngoluonta songon :
1. Ama Natuatua: Na tongtong mangolu dibagasan parsaoran na rosu dohot Tuhan I jala na paombukhon parangeNa tu lomo ni roha ni Debata. Gabe amana bertanggung jawab penuh di parngoluon ni keluargana, baik kehidupan secara material, secara moral lumobi ma Spritualitas. Amana na tongtong gabe malim laho manguluhon parsaoran ni keluargana maradophon Debata. Na so olo hapogan mangaringkoti sinamot na so marnosan, alai benget jala sabam mangalului pangomoan sian panumpak ni Tuhan. Ama na lambok marpanghuling, marroha namarpanganju jala mangadu , gok holong , parpingkiran na torang jala tetap tenang nang tongon mangadopi ragam hamaolon. Gok dame jala ndang olo tarela haulion ni portibi, mampu mangarajai diri dibagasan saluhut. Na malo manguluhon keluargana. Sandok parparange sitiruon diianakhonna nang na humaliangna, na parohon hasangapon di Debata siala angka pambahenan nauli jala na denggan.
2. Ina Namatua: Angka ina namatua tontu nunga godang manggugut sira diparngoluon siap ari, Alani tau ma gabe sitiruon dingolu partondion; na ringgas marparsaoran, martangiang tu Debata. Alai torop do pe nuaeng on angka ina na tuatua na so olo martangiang, na mambahen hatuaonna sidalian absen tu parMingguon dohot tu ulaon partangiangan. Alai na pinodahon ni turpukon ima angka ina na so sigodang hata jala na so olo patubutubu hata, na malo marparhaseang tingki jala padot mulaulaon, sabam jala benget, gok holong jala na dame, na girgir mamodai jala mangajari, ido naingkon sihangoluhonon niangka ina. Boha, tagamon do jumpang ulaning torop angka ina parparange na songon on di HKI..?
3. Ina naposo. Molo tabereng dipartingkianta nuaeng on, torop dope angka ina naposo na maol mangatur partingkian ni ngoluna, lumobi ma ala torop angka ina parkarejo nuaeng on (wanita karier atau bekerja mendukung ekonomi keluarga), laos gabe maol managi tingki; sehingga alani kerejo, toe muse mangaradoti ianakhon dohot bagas gabe so dirohahon be marsaor tu Tuhan i. Hape sian parsaoran dohot Tuhanta I do tubu roha bisuk laho menata parhepengon gabe ina sipanjimpoi diangka parsaulian ni Ruma tanggana, na malo marpangontik, benget jala sabam, lambas marroha, hormat jala marroha holong tu amantana, holong jala radot tu ianakhonna, na burju marsilehonlehon, mampu mangarajai diri jala ndang tergerus perkembangan zaman gabe holan mamingkiri dirina. Alai ina na mambahen hatomanon dohot ragam parulaon na denggan gabe “life style” na, marsangap ma hata ni Tuhan I jala dao sian insak insak Alani parange na daulat, na toman jala na porman.
4. Baoa dohot parompuan naposo (Pemuda/i). Nian holan baoa naposo do diondolhon podaan ni si Titus, alai boi ma ta pahembang gabe dohot da boru naposo. Radot ma angka naposo (muda/i) tumangihon hata ni Tuhani jala marsaor ma dohot denggan, asa dipatau mangarajai(mengendalikan) diri, lumobi ma dipartingkian nuaeng digodang ni hamamasa ni hajahaton dohot parsahiton social na mangarongom tu ngolu ni sundut naumposo . Asa marhite panghaposion di hata ni Tuhan I dihorhon roha na manat marpangalaho, roha na marpanimbangion, jala mangantusi di saluhut gabe dao hadirionna sian haurahon, ingot ma nanidok ni Ap.Paulus tu Si Timoteus :unang ma hu roha nihalak mida ho siala haposoonmi;alai gabe tiruan ni angka na porsea ma ho dipanghataion, diparange, , diholong ni roha, dihaporseaon dohot dihatomanon” (I Timoteus 4 : 12). Sebab perbuatan baik tidak didasarkan pada usia manusia, tetapi pada Iman kepada Yesus Kristus.
5. Angka naposo (Hamba). Pada dasarna sude do hita naposo/hamba; hamba ni ulaon na ta geluti, jala hamba ni Silehon Ulaon I, ima Tuhanta i. Sebagai naposo hita diragam ni angka ulaonta; baik diinstansi pemerintahan, maupun wira swasta manang diragam lembaga; radot ma ta bahen jala tanunuti ma ulaonta dohot denggan. Jala manang didia pe hita mulaulaon na rumingkot halal.., ta syukuri mai, ai dalan doi dihita laho mangelekhon panumpak ni Tuhan I diangka na tahaporluhon laho manguduti ngolu. Denggan ma tapatiurtiur dalan ni mual tai asa dapotan mual na tio jala na tonggi hita sian asi ni roha ni Tuhan i. Na manggandai hiras ni rohanta pasangaphon Tuhanta I siala saluhutna i. Amen.





Posting Komentar